Voorjaarskamp 2010 - Impressie van een deelnemer

Impressie van het april 2010 gyno-camp

02 april 2010; 4 vrouwen en 1 jonge vrouw staan op schiphol in afwachting op hun reis naar Nepal. Ik stel u voor: Trudeke, een nuchtere, wijze gepensioneerde Friese huisarts die met haar 3e keer Nepal een specialist is geworden. Emilie, een vrolijke, spontane, gecontroleerde huisarts uit Den Haag. Coby, een geïnteresseerde, open-minded, lieve wijkverpleegkundige. Molly; de baas van het stel, voorzitter van Vrouwen voor Vrouwen met een hart voor de Nepalese vrouw, ontzettend gedreven en enorm enthousiast. En dan ikzelf; Gabrielle, 6e jaarsgeneeskunde student en mee voor het wetenschappelijke onderzoek.

Na een reis met wachten, vliegen, wachten en nog eens vliegen kwamen we aan op het vliegtuig in Kathmandu waar we opgehaald werden door mr. Keshav met zijn mooie oranje-afrikaantjes-slingers. We voelden ons direct welkom. Ware het niet dat Emilie’s camera ondertussen al was verdwenen en natuurlijk niet werd teruggevonden.

Kathmandu was overweldigend. Banners op elk plekje maar te bedenken en op één vierkante meter alle kleuren van de regenboog. Pashmina's (echt en echt-nep) overal, in alle kleuren en maten en natuurlijk niet te vergeten de doordringende geur van de wierrook die niet te missen is waar je ook bent. Op elk hoek van de straat kleine tempeltjes voor Shiva of een van de andere symbolisch 330 miljoen goden van de hindoes, waarvan overigens de helft geen naam heeft.

Op stap dus in Nepal, met vijf Hollandse dames waarbij ik de gemiddelde leeftijd met bakken naar beneden haalde. Het moest wel een beetje wennen maar het duurde niet lang voordat mijn vocabulaire uitgebreid werd en ik oudhollandsche liedjes uit het jaar 0 aangeleerd kreeg. Bovendien was het een enorme verrijking om met zo'n brok ervaring te werken.

In twee weken tijd hebben we in zes verschillende berggebieden gynaecologische kampen gehouden waar vooral in de eerste week de vrouwen massaal op afkwamen. We werkten samen met 3 Nepalese artsen en Nepalese verpleegkundigen. Het was fantastisch. Het doel was om vrouwen met een pelvic organ prolaps (baarmoederverzakking) te behandelen en dan voornamelijk met een pessarium (vaginale ring). Mocht een pessarium niet voldoende uitkomst geven of was de prolaps gecompliceerd met bijvoorbeeld wonden dat konden vrouwen ook geopereerd worden. Dit door Nederlandse gynaecologen in samenwerking met Nepalese gynaecologen in opleiding.

Mijn persoontje ging mee voor het wetenschappelijk onderzoek. Een deel van het onderzoek betrof de follow-up. Verschillende plekken waar we dit jaar zijn geweest waren ook al eerder bezocht door Vrouwen voor Vrouwen. Vrouwen die eerdere jaren al behandeld waren, werden opgeroepen nogmaals op het kamp te verschijnen zodat we konden onderzoeken wat de behandeling nou daadwerkelijk uithaalt. Zijn de vrouwen nu tevreden? Dragen ze de het pessarium nog? Hebben ze er klachten van?

Het andere deel van het onderzoek waren vragenlijsten die ik heb afgenomen bij zo’n 25 vrouwen. Thema’s die aan de orde kwamen waren; Relatieveranderingen op sociaal en sexueel gebied sinds het ontstaan van de prolaps , schaamte, praten over prolaps, symptomen, oorzaken etc.)

Sommige vrouwen vertelden verhalen die je wil horen; mannen die erg behulpzaam zijn, medelevend en er alles aan doen om er voor hun vrouw te zijn. Vrouwen die met clubjes vriendinnen hun verzakkingen bespreekbaar maken en merken dat dat oplucht. Andere vrouwen vertellen dat ze al twintig jaar met hun baarmoeder tussen de benen lopen met wonden en zweren maar daarbij zeggen dat ze door hun man zijn achtergelaten. Weer anderen durven de problemen waarmee ze lopen niet met anderen te delen waardoor ze al jaren en jaren in isolement leven. De sociale controle in rural Nepal kan namelijk behoorlijk zijn en iemand die goed observeert kan een vrouw met een verzakking goed herkennen. Moeilijkheden met lopen, zitten, hurken, werken.... De vrouwen houden maar liever hun mond en zorgen ervoor dat ze niet teveel bij anderen in de buurt komen.
Ondertussen is me duidelijk dat niet zozeer de pijn en de ongemakkelijkheid het probleem is voor de nepalese vrouwen. Het grootste probleem dat de meeste vrouwen aangeven is "het niet meer kunnen werken". De waarde van een Nepalese (dorps)vrouw wordt gemeten aan de hoeveelheid werk die ze verricht. Zoals de liefde van een Nederlandse man door de maag gaat.... zo kan de liefde van een Nepalese man voor zijn vrouw worden gemeten aan de hoeveelheid werk die zij verzet. Weinig werken betekent een kans om verlaten te worden en geeft een deuk aan de vrouw haar ego, vreselijk.

De eerste dagen was het zo druk zodat ik aan mijn vragenlijsten helemaal niet toe kwam. Ik moest zelf, onder supervisie van Molly, buffelen met de eendenbekken en de ringen. Ik moet zeggen dat het wel leerzaam was omdat ik nu met gemak een baarmoedermond kan vinden en ik ook niet meer bang ben voor al die behaarde edele delen van de Nepalese vrouw. Nepalese vrouwen moesten nog wel wat wennen. Doe je hun rok omhoog, hebben ze hem binnen de kortste keren alweer beneden, of anders stoppen ze hem over hun hoofd en doen ze net of ze even niet meer van deze wereld zijn. Anderen grinniken en zeggen "maar dat wil ik niet...." en lopen vlot de deur uit, wat betekent dat ze dus voor niets die 2 uur hebben gelopen om zich te laten behandelen, Want: geen onderzoek- geen behandeling. De vrouwen denken dat je aan de stand van hun ogen kunt zien of ze een prolaps hebben. Toch wel bijzonder.

De gebieden waar wij bivakkeerden waren niet uitgerust met 4-sterren hotels en we sliepen op onze eigen meegebrachte matjes in scholen, healthcentres of bij mensen thuis. Over het algemeen geen grote luxe maar wel prima vertoeven. Het eten was hoewel niet veel gevarieerd maar wel lekker en scherp. Het eitje of de noodles waren soms welkome afwisselingen op de traditioneel nepalese dahl bhat (rijst met linzen).

Het door Molly meegebrachte Fokke & Sukke kwartet was hilarisch en de Nepali people zijn warm gemaakt voor “pinkelen”. Wat zijn die spelletjes toch altijd gezellig. Dansen rond een kampvuur gaf duidelijk een groepsgevoel en de bedachte yell sloeg alles.

Al met al was het een succesvol kamp met veel saamhorigheid en veel patiënten. Nepal is prachtig en wonderschoon en haar inwoners zijn ontzettend vriendelijk en gastvrij.

Wat een voorrecht om mee te mogen, wat een ervaring..... het voorjaarskamp 2010.

Gabrielle Rook van Ommen